Ultraviolence – Lana Del Rey (2014)

Share my body and my mind with you
That’s all over now…”

“Giờ mọi thứ đã kết thúc rồi” – Lana Del Rey lặp đi lặp lại câu hát ấy ngay từ những phút đầu tiên của Ultraviolence, nhưng vẫn có điều gì đó không dứt khoát và thiếu chắc chắn trong cách thể hiện. Bài hát được đặt tên Cruel World và dài tận sáu phút rưỡi (dài nhất trong tất cả những sáng tác của Del Rey cho đến thời điểm hiện tại) như thể cô chưa muốn tạm biệt cái “thế giới tàn bạo ấy” một cách vội vàng. Với Ultraviolence, Lana Del Rey đã giã từ hình ảnh Lolita ngây thơ, ngốc dại trong tình yêu, để trở thành một người phụ nữ giàu trải nghiệm, nhìn lại quá khứ của mình một cách đau buồn.

Sau khi phát hành Born To Die, Lana cho rằng có thể mình sẽ không viết thêm được đĩa nhạc nào khác, vì cô đã nói hết những gì muốn nói rồi. Nghe Paradise của một năm sau đó và hiện tại là Ultraviolence, mới thấy lời dự đoán này hoàn toàn có cơ sở. Dường như nữ ca sĩ chưa khai thác được thêm đề tài nào khác mới mẻ hơn, ngoài việc thể hiện mình là một người thích tiệc tùng, chuyên hát về tình, tiền, đàn ông và nước Mỹ… Thậm chí không ít lần nữ ca sĩ phải vay mượn ý tưởng từ nhiều nguồn khác nhau. Tên gọi Ultraviolence xuất phát từ một câu trong cuốn tiểu thuyết A Clockwork Orange từng được Stanley Kubrick chuyển thể thành phim. Đoạn mở đầu của Old Money mang giai điệu khá tương đồng với A Time For Us, trong khi The Other Woman là bản cover từ ca khúc cùng tên của Nina Simone…

Tất nhiên, điều đó không hẳn là xấu. Nói thế mới thấy được Lana Del Rey là một người có ý thức rõ rệt về bản thân, biết được điểm mạnh yếu của chính mình. Làm thế nào để thực hiện một đĩa nhạc mới những vẫn giữ được phong cách cũ? Nhất là sau thành công vang dội của Born To Die (với hơn 7 triệu bản được bán ra trên toàn cầu)? Nhà sản xuất âm nhạc cho Ultraviolence, Dan Auerbach – giọng hát chính của nhóm rock trứ danh The Black Keys, đã phần nào giúp cô tìm được lời đáp cho câu hỏi ấy.

Ultraviolence- Lana Del Rey 03 nsphuoc
Ngay từ khi tiếng guitar đầu tiên của Cruel World vang lên, người đã thấy được sự biến chuyển rõ rệt trong âm nhạc của Lana Dey Rey. Tối giản hơn, thô ráp hơn và thiên về rock thay vì trip hop như trong đĩa trước. Đúng như tên gọi, bài hát thể hiện trọn vẹn sự đen tối đến đáng sợ trong những thước phim của Kubrick. Tinh thần tự do của Ride vẫn được giữ nguyên, song nước cờ giờ đây đã đổi khác. Thế chủ động thuộc về người hát, cô không còn lụy tình như trước mà tuyên bố rằng mọi thứ đã chấm hết: “I did what I had to do, I could see you leaving now.”

Nhưng khoan hãy vội kẻo nhầm lẫn. Lana Del Rey thể hiện bài hát này trong tâm trạng của một người đang phê thuốc, giữa một lớp âm thanh êm ái nhưng thực ra hết sức cuồng loạn của psychedelic rock, cuồng loạn như chính cảm xúc của cô lúc bấy giờ. Một đoạn cô thủ thỉ với người tình: Rời xa anh, tôi hạnh phúc, đó là điều tôi cần phải thực hiện. Nhưng đoạn khác, cô lại dành cho hình ảnh chính mình đang bay nhảy đến chóng mặt ở xung quanh: “bởi vì mày còn trẻ, hoang dại và tự do…” Nói cách khác, có thể hiểu Cruel World là lời nhắn nhủ của Lana Del Rey dành cho bản thân, lời chào tạm biệt bản ngã trước đây để tìm đến cái tôi mới. Không phải một mà là rất nhiều hóa thân được cô lựa chọn trong đĩa nhạc lần này.

Đến bài hát chủ đề Ultraviolence, Lana quay về với công thức đã làm nên tên tuổi của mình qua những Videos Games, Blue Jeans, Summertime Sadness. Phần đàn dây đặc trưng kéo theo mỗi lời hát uể oải, lồng vào tiếng keyboard nhấn từng nhịp đều đặn. Bên cạnh tên gọi, phần lời của bài còn được lấy từ ca khúc He Hit Me (And It Felt Like A Kiss) của The Crystals ra đời năm 1962 (viết cùng Carole King), nhưng nội dung phức tạp hơn hẳn. Cũng như Cruel World, bài hát khiến người nghe dễ bị rối. Ban đầu cô gọi người tình ở ngôi thứ ba (“anh ấy”), về sau lại xưng hẳn bằng tên (“Jim”). Tuy không viết rõ ràng, nhưng người nghe vẫn ngầm hiểu rằng Lana Del Rey đang hát về cuộc tình với người đàn ông lớn tuổi, tệ hơn lại là người từng nuôi nấng cô khôn lớn.

Nếu như bài hát của The Crystals bắt nguồn từ một vụ bạo lực, thì Ultraviolence quả thực là “cực kỳ, cực kỳ bạo lực”. Lời ca ẩn ý nhưng thấy rõ một mối tình không đem lại kết cục tốt đẹp, thậm chí có thể đã từng khiến cô chịu nhiều tổn thương nặng nề về cả tinh thần lẫn thể xác. Nhưng cô chấp nhận, vì cảm thấy đây là “tình yêu thực sự”. Không khí hoài cổ trở nên mạnh mẽ hơn khi chuyển sang phần lời cuối, Lana tha thiết muốn quay về lúc bắt đầu và New York trở thành một biểu tượng mang lại cho cô hy vọng. “Yêu anh lần đầu, yêu anh lần cuối” – cô kết luận.

Lana Del Rey
So sánh với Born To Die, thì năm ca khúc đầu tiên của Ultraviolence không giai điệu bắt tai và cuốn hút người nghe ngay lập tức, phần điệp khúc cũng đơn giản hơn hẳn. Cách hát của Lana Del Rey vốn đã chậm rãi, nay lại càng chậm rãi hơn, đòi hỏi người nghe phải dành thời gian để hòa mình vào đó. Nhưng nửa đầu của Ultraviolence được viết rất chắc tay, có mục đích và chủ đề rõ ràng. Chất giọng của nữ ca sĩ cũng biến hóa hơn trước. Chẳng hạn trong Brooklyn Baby, Lana thực sự là chính mình, một cô gái New York nũng nịu luyến láy về bản thân bằng những lời hát vừa tự tin vừa bông đùa: “Em nghĩ mình quá ngầu để biết anh” (“I think I’m too cool to know ya”) hay “Bạn trai tôi thật ngầu, nhưng cũng chẳng ngầu bằng tôi” (“Yeah my boyfriend’s really cool but he’s not as cool as me”).

Vai trò quan trọng của Dan Auerbach được thể hiện rõ rệt trong Shades Of Cool. Cần phải nói thêm, Dan Auerbach là một trong những tay guitar cực giỏi ở thời điểm hiện tại. Phần lời Shades Of Cool vẫn đi theo chủ đề quen thuộc nhưng đoạn solo guitar của Dan ở cuối thực sự đem lại sức nặng cho bài hát. Tuy nhiên, công thức này bị lặp lại nhiều lần trong đĩa nhạc khi cứ dồn cao trào vào cuối bằng guitar (Money, Power, Glory). Bản thân nhóm The Black Keys cũng là một nhóm chơi rock chuộng phong cách hoài cổ, sử dụng nhiều âm thanh retro trộn lẫn hiện đại. Thế nên không khó hiểu khi Dan xử lý giọng hát của Lana Del Rey một cách mềm mại mà không làm mất đi chất riêng của cô.

Đặc biệt là đĩa đơn mở màn West Coast, một bản alternative mang âm hưởng rock cổ điển của thập niên 70. Dan đã thổi toàn bộ sự phóng khoáng vùng biển California phương Bắc vào bài hát, để cho âm nhạc của Lana Del Rey thay vì não nề, mệt mỏi thì lại vừa phải, êm ái và dễ chịu. Phong cách The Black Keys thấp thoáng đâu đó với tiếng trống bập bùng mở màn, tiếng guitar nhịp nhàng hòa với giọng hát Lana thều thào tựa làn gió thoảng. Đến phần điệp khúc thì cấu trúc bài hát thay đổi ngay lập tức. Tiếng đàn đột ngột dừng lại, Lana chuyển tông chậm rãi. “Em đang yêu, em đang yêu”, cô nhấn mạnh điều đó không ít lần.

Ultraviolence- Lana Del Rey 02 nsphuoc
Tuy nhiên, nửa sau của đĩa nhạc lại không giữ được chiều sâu như ban đầu. Ca từ có nội dung đơn giản hơn và chủ yếu tập trung nhấn mạnh vào điệp khúc theo cách viết pop thông thường. Đơn cử là Sad GirlPretty When You Cry, được đặt gần nhau, giai điệu phần điệp khúc cũng gần giống nhau, như muốn nhấn mạnh cảm xúc của người hát, “buồn bã” đến mức phải “khóc” lên thành tiếng. Money, Power, Glory là bài hát đoán được nội dung ngay từ nhan đề, còn Fucked My Way Up to the Top được cho là đòn tấn công của Del Rey dành cho những kẻ đã lên tiếng chỉ trích âm nhạc và phong cách của cô.

Dan Auerbach chỉ đảm nhận ba trong sáu bài còn lại và thấy rõ sự cố gắng của anh trong việc thêm “gia vị” cho từng bài hát. Sad Girl The Other Woman sử dụng guitar điện, buồn bã và cũ kỹ như thể đang được phát ra từ radio của xe ô tô; còn Fucked My Way Up to the Top xoay chuyển từ tiếng beat đập thình thịch sang piano nhẹ nhàng, thi thoảng chêm vào tiếng hú gọi hồn. Trong khi đó, ba bài còn lại được phối đơn giản và “mềm mại” hơn, thiên về acoustic. Cách xử lý của Lana Del Rey cũng đi theo hướng soul và jazz.

Không có gì bất ngờ, vì trong Brooklyn Baby cô đã khoe khéo rằng mình có cả một bộ sưu tập nhạc jazz. “Sân khấu này là của tôi”, Lana Del Rey mạnh dạn tuyên bố và có vẻ như cô vẫn làm chủ được sân khấu ấy. Về cơ bản, Ultraviolence vẫn có những khoảnh khắc rất đắt giá, cho thấy sự tiến bộ vượt bậc trong âm nhạc của Del Rey. “Đen tối”, đúng như lời cô đã giới thiệu. Tuy nhiên, dường như nữ ca sĩ vẫn chưa đủ can đảm để thực sự thoát hẳn ra khỏi vòng an toàn của mình, để có thể bước sang một đỉnh cao mới.

Bài liên quan:

1/ Lana Del Rey – Nàng Lolita mê muội vì tình.

2/ Bài viết về ca khúc Ride của Lana Del Rey

3/ Bài viết về Blue Velvet

Ultraviolence- Lana Del Rey cover nsphuoc

Advertisements
Comments
9 Responses to “Ultraviolence – Lana Del Rey (2014)”
  1. Nai Hồng nói:

    hay tuyệt :3

  2. mít nói:

    Em đã theo dõi các bài viết của anh về Lana từ lâu và thấy anh nhận xét rất có chiều sâu. Hẳn anh cũng rất hâm mộ Lana. Album mới này thật sự chưa hẳn là những gì em mong đợi. Vì Ultraviolence đúng là có quá nhiều điểm tương đồng với Born To Die. Ngay cả từ giai điệu. Mặc dù đúng là có khá nhiều thay đổi nhưng nhiều người nghe, ngay không phải người hâm mộ cũng nói là “hình như giông giống”. Với em album này thực sự có Ultraviolence và Black Lady là nổi bật hơn thôi (dù theo ý kiến bản thân em thì so với Ride vẫn có chút kém cạnh hơn). Còn lại ngay cả Brooklyn Baby cũng có nét hao hao Summertime Sadness, nội dung thì có phần tương đồng Black Lady. Thật sự rất mong muốn album này sẽ lại có 1 EP riêng giống như album đầu tay

  3. Kevin Trần nói:

    Sao ít nhận xét về bài Old Money thế, mình thích bài đấy nhất album … nghe rất tuyệt ., tuy là mượn giai điệu phần version của All Tine For Us .

  4. My LE nói:

    thú thực là mình không chủ động tìm nghe Lana, từ sau khi nghe mấy bài trong album đầu tự thấy đây là một giọng ca có khả năng hủy hoại mình về cả tinh thần lẫn cảm xúc. mình không thích phụ nữ quá bi lụy vì tình.

    bạn đã nghe album mới của Tony Bennett và Lady Gaga chưa? có vẻ như không phải là loại nhạc bạn ưa thích?

  5. Thành nói:

    Em rất thích nhạc của Lana giờ đọc bình luận của anh lại càng thích chắc anh cũng giống em nhỉ .Chỉ có một chỗ không ưng lắm sao anh lại đánh giá album không mới. Theo em so với Born To Die mang chút cảm hứng của pop và hiphop và em thấy mang tính thị trường sao ấy thì album lần này thật sự rất Lana nghe thật sự ma mị.

Trackbacks
Check out what others are saying...
  1. […] Lana Del Rey thực hiện Ultraviolence với sức ép từ thành công đáng gờm của Born To Die, và mức độ nổi tiếng của cô cũng đã nhân rộng gấp nhiều lần so với hai năm trước đó. Nội dung và ca từ có thể chưa thoát khỏi được hình ảnh quen thuộc của cô, nhưng âm nhạc rõ ràng đã được nâng một bậc nhờ nhà sản xuất Dan Auerbach – guitar và hát chính của The Black Keys nói trên. Khác với nhiều người, Dan để cho Lana thử nghiệm những âm thanh mới ngay từ những bài hát đầu tiên. Cruel World u tối, Ultraviolence tuyệt vọng, Shades Of Cool thống thiết. Không gian bị dồn nén, bóp nghẹt bởi âm hưởng psychedelic rock pha trộn dream pop. Đĩa đơn mở màn West Coast cũng là một thử nghiệm sáng giá của Dan dành cho Lana – phóng khoáng và tươi sáng so với âm nhạc vốn u buồn của cô. Cũng vì thế, phần còn lại của đĩa lại thiên về pop sở trường và kém thú vị hẳn so với nửa đầu. Có thể đọc thêm bài viết dài ở đây. […]

  2. […] tưởng dành cho Honeymoon bắt đầu ngay sau khi Lana Del Rey phát hành Ultraviolence (2014) vào tháng 6 năm ngoái. Quá trình thực hiện album diễn ra cũng rất nhanh trong vòng […]



Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

  • Cuộc săn cừu hoang
  • Nếu một đêm đông có người lữ khách
  • Lược sử máy kéo bằng tiếng Ukraina
  • Một tiểu thuyết Pháp
  • Mùa thu của cây dương
  • T Mất Tích
  • Một vài bài viết về sách (ấn để xem)

    Thang Máy Sài Gòn
%d bloggers like this: