45 Years – Andrew Haigh (2015)

Xoay quanh những xáo động trong cuộc sống của một cặp vợ chồng già, nhưng 45 Years lại rất gần gũi khi tiếp tục đặt ra những nghi vấn quen thuộc về tình yêu, về hôn nhân và gia đình, quá khứ và hiện tại…

“All who love are blind”, câu hát quen thuộc từ ca khúc nổi tiếng Smoke gets in your eyes  cũng chính là lời đáp mà Kate Mercer (Charlotte Rampling) dành cho cuộc tình của mình. Đây là ca khúc mà bà rất yêu thích, đã từng được chọn trong lễ thành hôn với Geoff Mercer (Tom Courtenay) và sắp sửa vang lên một lần nữa trong lễ kỷ niệm 45 năm ngày cưới của cả hai. Ngày vui ấy vốn dĩ đã diễn ra cách đây 5 năm trước, nhưng bị trì hoãn vì Geoff phải trải qua một ca phẫu thuật ngoài ý muốn. Hai ông bà không có con cái, đều đã nghỉ hưu, hiện đang sống yên bình tại vùng quê Norfolk ở phía Đông xứ sở sương mù. Vào cái tuổi thất thập gần đất xa trời, dường như không có gì nhiều để họ mong đợi, ngoại trừ buổi lễ kỷ niệm hiếm hoi sắp đến trên chuyến hành trình hôn nhân dài 45 năm.

Lẽ ra mọi thứ sẽ diễn ra tốt đẹp như kế hoạch được định sẵn từ trước, nếu như Geoff không nhận được lá thư bất ngờ từ chính phủ Thụy Sĩ, báo rằng họ đã tìm thấy Katya – người yêu đầu đời của ông. Xác của cô gái bị mất tích cách đây hơn nửa thế kỷ được phát hiện còn nguyên vẹn trong những tảng băng nằm đâu đó trên đỉnh An-pơ. Chỉ còn 7 ngày nữa là buổi lễ kỷ niệm sẽ diễn ra, trong khi Kate tất bật chuẩn bị mọi thứ thật chu đáo thì trong tâm trí của Geoff chỉ có hình bóng người tình cũ. Sự xuất hiện đường đột của vị khách không mời Katya khiến Kate buộc lòng phải tự vấn về cuộc hôn nhân tưởng chừng hạnh phúc của mình. Phải chăng bà đã “mù quáng” trong suốt 45 năm qua, hay đơn giản, chỉ là làn khói vô tình làm khóe mắt cay cay khi mà trái tim còn đang rực lửa?

45 Years movie review - Son Phuoc

Kịch bản 45 Years do chính đạo diễn Andrew Haigh chắp bút, dựa trên một truyện ngắn dài vỏn vẹn 12 trang của nhà văn David Constantine mang tên In Another Country. Cách đây bốn năm, nhà làm phim người Anh này từng gây được tiếng vang khi thực hiện The Weekend (2011), bộ phim lấy đề tài đồng tính xoay quanh chuyện “tình một đêm” của hai anh chàng vừa mới gặp nhau trong một quán bar. Nếu như trong The Weekend, Haigh kể về một mối quan hệ vừa bắt đầu chớm nở, thì đến 45 Years anh lại chọn một mối quan hệ đang tiến dần đến những hồi kết. Trong suốt hơn 90 phút của bộ phim, nhân vật Katya không hề thực sự xuất hiện. Tên cô chỉ được nhắc đến loáng thoáng thông qua lời kể của người khác, hình ảnh cô ẩn hiện trong một vài đoạn phim tài liệu cũ kỹ. Thậm chí, nhân vật ấy còn không có một câu thoại để giải bày tâm sự của chính mình. Thế nhưng, chính Katya đã trở thành bóng ma vô hình xen vào giữa cuộc hôn nhân dài gần một đời người của hai vợ chồng nhà Mercer.

Với Geoff Mercer, Katya là nỗi luyến tiếc về quá khứ. Thân thể cô không chỉ còn nguyên vẹn ở Thụy Sĩ, mà hình ảnh của cô vẫn luôn được ông bảo quản kỹ càng dưới những “tảng băng” ký ức. Từ khi biết được tin của Katya, Geoff liên tục nhắc về cô bất cứ lúc nào có thể. Ông trìu mến gọi tên người yêu trước mặt vợ – “Katya của tôi” – mà không nghĩ đến việc sẽ làm bà phật lòng. Những kỷ niệm với Katya khơi dậy trong Geoff mong muốn được gặp lại cô một lần nữa, ông ước ao rằng giá như quá khứ không là sự thật, rằng giá như ông có thể cứu được cô vào cái ngày định mệnh ấy. Với Kate Mercer, Katya là nỗi sợ hãi khi nhìn về tương lai. Từng ngày bà trông đợi về buổi lễ kỷ niệm sắp đến, nhưng chính bà cũng không chắc về ý nghĩa thực sự của nó. Kate lo lắng khi phát hiện những sự thay đổi của chồng mình: ông rục rịch bật dậy vào giữa đêm, bắt đầu hút thuốc trở lại và liên tục vào thành phố để tìm cách đi Thụy Sĩ. Không ít lần Kate cảm thấy tình yêu mà Geoff dành cho mình không bằng tình yêu ông dành cho người tình đã mất. Dường như bà chỉ là sự lựa chọn thứ hai dành cho ông và nếu như Katya không chết, có lẽ ông đã không cưới bà. Tồi tệ hơn, Kate còn “ngửi được mùi nước hoa” của Katya trong căn nhà và nhận ra trước mắt chồng, bà mới chính là kẻ vô hình.

Tuy không thuộc thể loại rùng rợn, nhưng Andrew Haigh lại thổi vào 45 Years một không khí trầm lắng đến đáng sợ. Bộ phim bắt đầu bằng những tiếc tích tắc từ một chiếc máy chiếu đời cũ, như thể có ai đang muốn lật lại những thước phim trong quá khứ. Âm thanh đó được lặp lại một lần nữa khi Kate phát hiện ra bí mật của chồng mình, điều mà ông đã giấu bà trong suốt 45 năm qua, thậm chí còn lâu hơn thế nữa. Toàn bộ câu chuyện được Haigh trải dài trong vòng một tuần, từ thứ hai đến thứ bảy. Mỗi ngày của nhà Mercer trôi qua hết sức êm đềm: bà dắt chó đi dạo, ông ở nhà đọc văn của Kierkegaard; cho đến khi Katya xuất hiện, như tảng đá làm khơi dậy những đợt sóng trên mặt hồ tĩnh lặng.

Cũng không phải ngẫu nhiên mà Andrew Haigh chọn bối cảnh của bộ phim tại vùng Norfolk – nơi mà thời tiết thay đổi mỗi ngày, hệt như diễn biến tâm lý đầy xáo trộn của hai nhân vật chính, đặc biệt là Kate. Trời cuối đông vào thứ hai và thứ ba, khi xung quanh là những cành cây trơ trụi, lác đác vài chiếc lá vàng nâu trên tán cây sồi già. Trời sang xuân vào thứ tư và thứ năm, khi cơn mưa rào xuất hiện, những tia nắng khẽ hắt qua khung cửa sổ và khu vườn lại ngập tràn màu sắc. Nhưng đến ngày thứ bảy, mùa đông đột ngột trở lại, cũng là lúc Kate đã thực sự “mỏi mệt” – như lời nhận xét của một người bạn. Bà ngủ thiếp đi, quên cả việc hôm nay là ngày vui mà mình đã trông đợi từ lâu.

Song song đó, Andrew Haigh phủ lên toàn bộ những thước phim của mình một màu xám xanh buồn bã, khiến cho không khí của bộ phim trở nên đặc quánh và lạnh lẽo. Anh đặc biệt chú trọng đến những chi tiết nhỏ và liên tục sử dụng phép ẩn dụ xuyên suốt bộ phim. Chẳng hạn như chi tiết Kate quên mua đồng hồ làm quà cho chồng mình, có lẽ vì bà cảm thấy thời gian không còn quan trọng với ông nữa, khi mà 45 năm chung sống với nhau không đủ sức nặng để đánh bật một hình hài đã mất. Rải đều khắp các ngày trong tuần là một loạt nhạc phẩm bất hủ từ những thập niên trước, nhưng Kate lại chọn Smoke Gets In Your Eyes như một bản nhạc định mệnh của đời mình.

45 Years movie review - Son Phuoc 2

Bên cạnh cách xử lý tinh tế của đạo diễn, thì diễn xuất của cặp diễn viên chính Charlotte Rampling và Tom Courtenay trong vai vợ chồng nhà Mercer cũng là yếu tố làm nên thành công của 45 Years. Hai tên tuổi gạo cội của nền điện ảnh Anh quốc này từng là những ngôi sao sáng giá trong thập niên 60, và một lần nữa họ lại cùng nhau tỏa sáng ở tuổi xế chiều. Phần lớn thời lượng của bộ phim là những màn đối đáp của hai nhân vật chính, chủ yếu xoay quanh nhân vật Katya. Phong cách diễn của hai người cũng hoàn toàn đối lập: Courtenay giữ nguyên vẻ điềm tĩnh bí hiểm của một người đang che giấu bí mật, trong khi Rampling lại phô bày tất cả cảm xúc lên khuôn mặt của mình, như “những giọt nước mắt mà bà không thể giấu kín”.

Nhường toàn bộ sân khấu cho hai diễn viên chính, nhưng Andrew Haigh lại cố tình luồn lái câu chuyện hướng về góc nhìn của người vợ, như một cách thể hiện sự cảm thông với người phụ nữ. Nhân vật Kate Mercer dưới diễn xuất của Charlotte Rampling hiện lên đầy buồn bã và đau đớn về mặt tinh thần. Vết thương lòng của Kate là một thứ vô hình mà chỉ có bà mới cảm nhận hết được. Song, ngay cả khi khán giả không hề nhìn thấy Katya trong suốt bộ phim, thì chính Rampling lại khiến ta tin rằng nhân vật ấy đang đứng ở trước mặt bà. Không những ganh tị với một người mà đã mất, một người mà bà chưa từng gặp mặt, Kate còn phải tranh đấu với chính mình về tình yêu dành cho chồng. Ánh mắt của Kate nhìn về Geoff luôn thể hiện sự xa xăm, ngoài tầm với. Hóa ra bà chẳng hiểu gì về người đàn ông mà mình chung sống bấy lâu nay, và hóa ra, bản chất của cuộc hôn nhân dài 45 năm thực tế chỉ là những lời dối trá.

Thật không ngoa khi nói rằng Charlotte Rampling chính là linh hồn của 45 Years. Cảnh kết của bộ phim là một trong những màn độc diễn xuất sắc nhất trong sự nghiệp của bà, đồng thời cho thấy tài năng đạo diễn của Andrew Haigh. Dưới ánh đèn xanh lạnh lẽo, Kate và Geoff cùng nhau khiêu vũ trên nền nhạc Smoke Gets In Your Eyes mà bà yêu thích, dưới sự chứng kiến của bạn bè xung quanh. Khi bản nhạc kết thúc cũng là lúc Kate không thể ngăn được những dòng nước mắt lăn đều trên mặt mình. Trước khi nghỉ hưu, Kate là một giáo viên, nhưng trong suốt cuộc đời phải đến tận khoảnh khắc này bà mới thực sự hiểu được hết về tình yêu. Có điều, cái giá mà bà phải trả cho “bài học” lần này là quá đắt!

Thông tin: Hai diễn viên chính đều thắng giải Gấu Bạc về diễn xuất tại LHP Berlin 2015.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

  • Cuộc săn cừu hoang
  • Nếu một đêm đông có người lữ khách
  • Lược sử máy kéo bằng tiếng Ukraina
  • Một tiểu thuyết Pháp
  • Mùa thu của cây dương
  • T Mất Tích
  • Một vài bài viết về sách (ấn để xem)

    Thang Máy Sài Gòn
%d bloggers like this: